عوامل خطر اصلی بیماری قلبی (1)

اولین قدم برای حفظ سلامتی قلب، داشتن یک ارتباط مناسب و نزدیک با پزشک است، ولی برای ایجاد تغییرات همیشگی نیاز به یادگیری یک سری مطلب هستید. این مطالب شامل بیماری قلبی و نوع رفتارها و شرایطی است که می تواند میزان خطر را در شما افزایش دهد. موضوع مهم قلب شماست و شما در قبال آن مسئول هستید.

مطالب پایین در مورد عوامل خطر بیماری های قلبی است. با فراگیری این مطالب می آموزید که چگونه این عوامل سلامت قلب شما را به خطر می اندازند.

سیگار کشیدن

سیگار کشیدن به عنوان مهمترین عامل خطر شناسایی شده است. زنانی که سیگار می کشند، شش برابر زنانی که سیگار نمی کشند بیشتر به حمله قلبی دچار می شوند و میزان خطر با افزایش تعداد سیگارهایی که روزانه مصرف می کنند افزایش می یابد. سیگار کشیدن خطر سکته مغزی را نیز بالا می برد. اما بیماری قلبی و سکته مغزی تنها عوارض ناشی از سیگار نیستند که سلامتی زنان را تهدید می کنند، بلکه سیگار کشیدن به میزان زیادی شانس سرطان ریه را افزایش می دهد. واقعیت آن است که در حال حاضر میزان مرگ و میر ناشی از سرطان ریه برای زنان بیش از میزان خطر ناشی از سرطان پستان است. سیگار کشیدن همچنین با چند نوع سرطان دیگر از جمله سرطان های دهان، دستگاه ادراری، کلیه و گردن رحم در ارتباط است. سیگار کشیدن همچنین می تواند باعث بیماری های انسدادی ریه شود که شامل برونشیت مزمن و آمفیزم است. دود سیگار در محیط کار یا زندگی می تواند مشکلات زیادی برای سلامتی اشخاص دیگر ایجاد کند.

سیگار کشیدن با هیچ روشی سالم نیست. سیگارهای کم نیکوتین ممکن است احتمال سرطان ریه را تا حدودی کاهش دهند، اما میزان خطر ابتلا به بیماری های قلبی و دیگر بیماری های مرتبط را کاهش نمی دهند. تنها راه سالم و ایمن این است که اصلاً سیگار نکشید.

فشار خون بالا

فشار خون بالا از دیگر عوامل خطر اصلی برای بیماری قلبی، بیماری کلیه و نارسایی احتقانی قلب است. فشار خون بالا همچنین عامل خطر مهمی برای سکته مغزی است. حتی افزایش کم آن عامل خطری برای ابتلا به این بیماری هاست. مطالعه قند و چربی خون افراد در تهران نشان داد که 20 درصد  از جمعیت بالای 20 سال بیماری فشار خون دارند. اگر اضافه وزن و یا سابقه فامیلی فشار خون بالا داشته باشید، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری های قلبی-عروقی هستید.

فشار خون بالا اغلب به عنوان " قاتل خاموش "  نامیده می شود، چون معمولاًعلامتی ندارد. در نتیجه مردم به آن توجه نمی کنند تا اینکه به طور جدی بیمار شوند.

* خبر خوب

شما می توانید کارهایی در جهت کنترل فشار خون یا پیشگیری از افزایش فشار خون خود انجام دهید و در نتیجه از بیماری های تهید کننده سلامتی مصون بمانید. معمولاً فشار خون به صورت دو عدد مثلاً 80/120 عنوان می شود (120 روی 80) و با واحد میلی متر جیوه اندازه گیری می شود. گاهی این اعداد با واحد سانتی متر جیوه بیان می شود و لذا به صورت 8/12 گفته می شود. (12روی 8).

اولین عدد یعنی 12 ، فشار خون سیستولی است و مربوط به لحظه ای است که قلب خون را به داخل عروق پمپاژ می کند. عدد دوم یا فشار خون دیاستولی یعنی 8 ، مربوط به زمان بین ضربانات قلب است.

چون فشار خون افراد در شرایط مختلف متغیر است ، باید قبل از قضاوت در مورد ابتلای فرد به بیماری فشار خون بالا، چندین بار در روزهای مختلف آن را اندازه بگیریم. فشار خون زمانی بالاست که طی چند بار اندازه گیری، مقدار آن بالاتر از سطح طبیعی باشد.

فشار خون شما بر اساس عدد بالاتر از طبیعی در فشار خون سیستولی یا دیاستولی شناخته می شود برای مثال اگر فشار خون سیستولی شما 141 باشد، اما دیاستولی 88 باشد شما فشار خون بالایی دارید.

	سیستولی ( ماکزیمم )	دیاستولی ( مینیمم )
طبیعی	کمتر از 120	کمتر از 80
مقادیر مرزی	139 – 120	89 – 80
هیپرتاسیون	140 یا بالاتر	90 یا بالاتر

پیشگیری از نارسایی احتقانی قلب

فشار خون بالا اولین عامل خطر برای نارسایی احتقانی قلب است. نارسایی قلب تهدیدی برای سلامتی فرد است. نارسایی زمانی رخ می دهد که قلب نتواند خون کافی مورد نیاز بدن را پمپ کند. در این مواقع مایع اضافی شروع به نشت کردن در ریه ها کرده و باعث خستگی، ضعف و اشکال در تنفس می شود.

برای پیشگیری از نارسایی احتقانی قلب و سکته مغزی باید فشار خون خود را تا حد کمتر از 90/140 کنترل کنید. اگر فشار خون شما بالاتر از این مقدار است، با پزشک در مورد مصرف دارو یا تغییر آنها و اصلاح شیوه زندگی تان صحبت کنید.

برای پیشگیری از بروز نارسایی احتقانی قلب کنترل وزن بسیار مهم است. حتی اضافه وزن متوسط نیز می تواند خطر بیماری قلبی را افزایش دهد.

درک خطر

اما اعداد حق مطلب را ادا نمی کنند. برای مثال اگر شما فشار خون بالا دارید، هنوز خطر حمله قلبی و سکته مغزی یا نارسایی قلبی در شما بالاست. اگر فشار خون سیستولی شما (عدد اول) مساوی یا بالاتر از 140 باشد، با وجود طبیعی بودن فشار خون دیاستولی ، احتمال ابتلاای شما به بیماری قلبی یا کلیوی زیاد است.

با شروع سن 55 سالگی احتمال ابتلا به فشار خون بالا در زنان زیاد است. اگر فشار خون سیستولی شما بالا می باشد، نیاز به اقداماتی برای کنترل آن دارید. فشار خون بالا را می توان با اصلاح شیوه زندگی و استفاده از دارو کنترل نمود.

اصلاح شیوه زندگی

اگر فشار خون شما خیلی بالا نیست و اضافه وزن دارید، ممکن است بتوانید با کاهش وزن و تغییر در عادات غذایی تان بطور کامل آن را کاهش دهید. یک رژیم غذایی مخصوص وجود دارد که می تواند به شما کمک کند تا فشار خونتان را کاهش دهید. این رژیم غذایی *DASH ( روشهای غذایی برای جلوگیری از فشار خون بالا ) نام دارد.

این رژیم حاوی مقادیر زیادی مواد گیاهی ولبنیات مانند میوه ، سبزی ، غلات کامل ، حبوبات ، آجیل و سایر دانه های خوراکی و لبنیا ت کم چرب می باشد که حتی بدون کم کردن وزن ، فشار خون بالا را کاهش می دهد. رعایت این رژیم غذایی حداقل برای مدت 10 سال توصیه می شود تا بتواند مؤثر واقع شود. این رژیم سرشار از کلسیم، پتاسیم، منیزیم، پروتئین و فیبر است و میزان کل چربی ، چربی اشباع و کلسترول آن کم است. در ضمن مصرف شیرینی ، گوشت قرمز در آن محدود است.

اگر این رژیم را رعایت کنید و همچنین به مقدار کم سدیم مصرف کنید، می توانید فشار خون خود را بیشتر کاهش دهید. سدیم ماده ای است که در مقدار فشار خون موثر است. سدیم عنصر اصلی نمک بوده و در بسیاری از غذاهای آماده مثل سوپ ها، نان و کراکر وجود دارد.

دریافت دارو

اگر علی رغم اصلاح شیوه زندگی، فشار خون شما بالا بود، ممکن است دارو تجویز شود. اصلاح روش زندگی به عملکرد موثرتر دارو کمک می کند. در حقیقت اگر در اصلاح رفتارهای روزانه تان موفق شوید، ممکن است بتوانید میزان مصرف دارو را کاهش دهید. مصرف دارو برای پایین آوردن فشار خون احتمال سکته مغزی، حمله قلبی، نارسایی احتقانی قلب و بیماری کلیوی را در شما کاهش می دهد. اگر با مصرف یک دارو دچار عوارض جانبی نامطلوب آن شدید، از پزشک بخواهید مقدار مصرف یا نوع دارو را تغییر دهد.

* یاد آوری:

حتماً بایستی داروها را طبق آنچه پزشک تجویز می کند، مصرف کنید. قبل از ترک مطب پزشک باید مطمئن شوید دستورات دارویی او را دقیقاً متوجه شده اید یا خیر.

سکته مغزی: علائم خطر را بدانید

سکته مغزی یک اورژانس پزشکی است و اگر فردی دچار سکته مغزی شد، لازم است وی را هر چه سریعتر به بیمارستان برسانید. برای تشخیص سکته مغزی لازم است با علایم آن آشنا باشید. شروع درمان در طی 60 دقیقه اول می تواند از بروز ناتوانی های بعدی پیشگیری کند.

علائم اصلی سکته مغزی :

1- بی حسی یا ضعف ناگهانی صورت، بازو، ران بخصوص اگر یکطرفه باشد.

2- گیجی ناگهانی، مشکل در تکلم یا درک صحبت

3- اشکال ناگهانی در بینایی یک یا هر دو چشم

4- اشکال ناگهانی در راه رفتن ، احساس گیجی، از دست دادن تعادل بدن

5- سردرد شدید ناگهانی بدون علت

در صورت بروز این علایم به سرعت به اورژانس اطلاع دهید.

* Dietary Approaches to Stop Hypertension

ادامه دارد...

چگونهHDL- کلسترول را افزایش دهیم؟

*HDL- کلسترول ( کلسترول خوب) از بروز حملات قلبی جلوگیری می کند. هرگاه فرد، یک رژیم پرچربی داشته باشد و مقدارHDL خونش کم باشد، مهم ترین زمینه جهت ابتلای فرد به بیماری قلبی می شود. مطالعاتی در مورد تاثیر مقدار کمHDL در خون در بروز حملات قلبی، دریک گروه سنی متوسط آمریکایی که رژیم پرچربی داشتند، انجام شد.

HDL، کلسترول خوب و مفیدی است زیرا باعث پیشگیری از حملات قلبی می شود.HDL، کلسترول را از جریان خون برداشته و به کبد می برد. درآنجا کلسترول به صفرا تبدیل شده و قبل از اینکه باعث ایجاد لخته درسرخرگ ها شود، از بدن دفع می شود. زمانی که شما یک رژیم غذایی کم چربی داشته باشید، سلول های کبدتان آزادی عمل بیشتری داشته و سریع ترHDL را از جریان خون برمی دارند. وقتی این عمل صورت بگیرد و میزان تولیدHDL  به همان صورت قبلی باشد، مقدارHDL خون به طریقه صحیحی، پایین می آید.

سطحHDL خون مانند آب موجود در یک استخر است. اگر همانطور که آب وارد استخر می شود، به همان میزان از آبراه خارج شود، دراین صورت سطح آب ثابت می ماند. ولی اگر آب با سرعت بیشتری خارج شود، سطح آب افت می کند که در موردHDL هم اینطوراست.

وقتی فرد رژیم کم چربی داشته باشد، برای پیش بینی حملات قلبی، می توانید 15 واحد به مقدارHDL خود اضافه کنید و بعد از آن مقدارHDL را برای پیشگیری از حملات قلبی در نظر بگیرید.

میزان نرمالHDL، 80-30 میلی گرم در دسی لیتر خون است. هرگاه مقدارHDL خون فرد کمتر از 35 باشد، در معرض خطر بیشتری برای ابتلای به حملات قلبی است. شما می توانید با افزایش هر میلی گرم در دسی لیترHDL، تا 2 درصد احتمال ابتلا به حملات قلبی را کاهش دهید.

راه های افزایشHDL:

1- حداقل 11 کیلومتر در هفته بدوید یا با ورزش کردن 1200 کالری انرژی درهر هفته بسوزانید( در بدنتان مصرف کنید).

2- کاهش وزن: با کاهش هر نیم کیلوگرم وزن بدن ( چربی اضافی)، مقدارHDL یک درصد افزایش می یابد.

3- ورزش کردن قبل از خوردن غذای پر چرب: مطالعات نشان داده که انجام ورزش منظم قبل از خوردن وعده های غذایی پر چرب، بطور قابل ملاحظه ایHDL را افزایش می دهد.

ورزش کردن تولید آنزیم " لیپو پروتئین لیپاز" را که آنزیم آزاد کننده چربی است، تحریک می کند که باعث آزاد شدن تری گلیسیرید و تولید بیشترHDL می شود.

4- نکشیدن سیگار. مطالعه ای نشان داد، با ترک سیگار فقط  به مدت یک هفته، 7 واحد مقدارHDL افزایش می یابد.

5- از مصرف شکر، آرد، سیب زمینی و برنج سفید به مقدار زیاد خود داری کنید. غذاهایی که قند خون را افزایش می دهند، باعث کاهشHDL خون می شوند.

شما می توانید با رعایت موارد بالا و ورزش کردن و پرهیز از مصرف کربوهیدرات های تصفیه شده ( مثل آرد سفید، نان سفید و...) مقدارHDL خون خود را افزایش دهید.

با افزایش مقدارHDL، احتمال ابتلا به حملات قلبی کم می شود.

با آرزوی موفقیت و سلامتی شما عزیزان

پی نوشت:

*High Density Lipoprotein

نیره ولدخانی- کارشناس تغذیه تبیان

اثر الکل و استرس در بیماری قلبی

الکل

یکی از مسائلی که بسیاری از مردم علاقه دارند در مورد آن مطالبی بدانند، ولی بعضاً نمی ‌توانند از پزشک یا افراد مطلع در مورد آن کسب اطلاع نمایند، رابطه ی مصرف مشروبات الکلی با بیماری قلبی است. گرچه اغلب مردم به دلیل پایبندی‌های مذهبی خود هیچ ‌گاه الکل مصرف نمی کنند، ولی در مورد تأثیر آن بر بیماری قلبی باورهای مختلفی وجود دارد. به گونه‌ای که بعضی فکر می‌ کنند الکل برای بیماری قلبی مفید است و به اطرافیان ‌شان که بیماری قلبی دارند نیز توصیه به مصرف آن می ‌کنند.

حتی در کشورهایی که مصرف مشروبات الکلی آزاد است به کسانی که الکل مصرف نمی ‌کنند توصیه به شروع مصرف الکل نمی‌ شود. تحقیقات نشان می ‌دهد که مصرف الکل می ‌تواند خطر سرطان پستان  را افزایش دهد. خصوصاً اگر باردار هستید یا تصمیم به بارداری دارید، یا هر گونه مشکل طبی دیگری دارید که مصرف الکل می ‌تواند برای آن مضر باشد، نباید الکل مصرف کنید. در کشورهای غربی به کسانی که از قبل الکل مصرف می ‌نموده‌اند نیز توصیه می‌شود حتی الامکان میزان مصرف الکل خود را کاهش دهند.

به هر حال با توجه به فرهنگ کشور ما مصرف الکل را توصیه نمی ‌کنیم و برای کسانی که احیاناً آن را مصرف می‌ کنند توصیه می ‌کنیم تا حد امکان آن را کاهش دهند.

آپنه ی خواب

آپنه ی خواب مشکلی جدی است که طی آن فرد در حین خواب مکرراً دچار حملات کوتاه قطع تنفس می ‌شود. این افراد بعد از مدت کوتاهی که به خواب می ‌روند، دچار احساس تنگی نفس و قطع آن می ‌شوند و از خواب بیدار می‌شوند.

افرادی که دچار آپنه ی خوابِ درمان نشده هستند، خطر بیشتری برای ابتلا به فشار خون بالا،  سکته ی قلبی، نارسایی قلبی و سکته ی مغزی  دارند.

احتمال ابتلا به آپنه ی خواب در زنان پس از یائسگی بیشتر می ‌شود. سایر عواملی که خطر این مشکل را افزایش می‌‌ دهند اضافه وزن، سیگار  کشیدن، استفاده از الکل، قرص‌های خواب و سابقه ی خانوادگی آپنه ی خواب است.

علایم این بیماری عبارتند از: تنفس نامنظم و انسداد راه تنفسی در هنگام خواب همراه با خواب‌آلودگی شدید در طی روز.

اگر احتمال می‌‌ دهید به این بیماری مبتلا باشید، با پزشک خود در مورد آزمایشات تشخیصی مربوطه مشورت کنید.

اگر اضافه وزن دارید، حتی میزان اندکی کاهش وزن (10درصد وزن قبلی تان) می ‌تواند موارد خفیف آپنه ی خواب را از بین ببرد. سایر مواردی که به شما کمک ‌می‌ کند عبارتند از: ترک سیگار، پرهیز از الکل و قرص‌های خواب‌آور.

خوابیدن به پهلو هم به عوض خوابیدن به پشت در تخفیف علائم کمک کننده است. بعضی افراد به وسائل مکانیکی که فشار هوا را در داخل بینی آنها افزایش می‌ دهند نیاز پیدا می ‌کنند. در موارد شدید ممکن است جراحی نیاز شود.

استرس و افسردگی

بسیاری از زنان نگران ارتباط بین  استرس  و بیماری قلبی هستند. مطالعات متعددی این ارتباط را هم برای مردان و هم برای زنان نشان می ‌دهد. به عنوان مثال خیلی وقت‌ها سکته ی قلبی با یک استرس شدید عاطفی خصوصاً عصبانیت آغاز می‌ شود. پس از حمله ی قلبی نیز افرادی که اضطراب و استرس بیشتری دارند، مشکلات بیشتری برای بهبودی دارند. در ضمن بعضی از راه‌هایی که مردم برای کنار آمدن با استرس در پیش می ‌گیرند (مثل پرخوری، سیگار کشیدن و مصرف الکل) آشکارا برای قلب مضر هستند.

اما استرس تنها مسئله ی عاطفی که می‌ تواند بر قلب اثر بگذارد نیست. افسردگی هم در زنان و هم در مردان پس از حمله ی قلبی فراوان است.

اگر شما دچار حمله ی قلبی شده‌اید و در حال حاضر به مدت طولانی پس از سکته احساس افسردگی و غمگینی می ‌کنید، یا اگر احساس غم زدگی شما شدید است، در مورد راه‌هایی که می ‌توانید کمک بگیرید با پزشک مشورت کنید.

به خاطر داشته باشید که حمایت دوستان، خانواده و دیگر بیماران قلبی می‌ تواند به بهتر شدن خُلق‌تان و انطباق با بیماری کمک کند.

جالب است بدانید که عادات بهداشتی سالم اثر محافظتی دارند. فعالیت بدنی منظم نه تنها استرس و افسردگی را از بین می‌ برد، بلکه به طور مستقیم عوامل خطر بیماری قلبی را کم می ‌کند.

تحقیقات اخیر نشان می ‌دهد که پس از حمله ی قلبی، شرکت کردن در یک برنامه ی کاهش استرس می ‌تواند میزان مشکلات بعدی قلب را کمتر کند. برنامه‌های کنترل استرس مثل گروه‌های حمایت از بیماران قلبی، می ‌تواند در یافتن راهی برای دست و پنجه نرم کردن با مشکلات زندگی کمک ‌تان کند. ارتباطات خوب بین فردی هم همین‌ طور هستند. برقراری ارتباطات فردی قوی احتمال بروز بیماری قلبی را کم می ‌کند. ارتباطات حمایت کننده، پس از حمله ی قلبی به افزایش طول عمر افراد کمک می ‌کند. اعمال و اعتقادات معنوی و مذهبی هم پس از جراحی قلب باعث بقای طولانی ‌تر بیماران می ‌شود.

در مورد ارتباط بین استرس، افسردگی و بیماری قلبی مطالب زیادی برای یادگیری باقی مانده، اما تنها مسائل کمی روشن شده است: این که آیا داشتن فعالیت بدنی، ارتباط تان با افرادی که از شما حمایت می ‌کنند، و در میان گذاشتن احساسات و نگرانی‌ هایتان با آن ها، به شما کمک می ‌کند تا شاداب ‌تر و طولانی ‌تر زندگی کنید؟